انواع مالیات شرکت های دانش بنیان
6دقیقه
آنچه در این مقاله می‌خوانید [پنهان‌سازی]
علاوه بر انواع شرکت‌ها که در قانون تجارت تعریف شده‌اند، نوع دیگری از شرکت‌ها تحت عنوان شرکت‌های دانش‌بنیان در حال گسترش و توسعه هستند. این شرکت‌ها به دلیل تمرکز بر دانش و فناوری و تلاش برای نوآوری، جایگاه ویژه‌ای در اقتصاد کشور یافته‌اند و فرآیند ثبت آن‌ها نیز با سایر شرکت‌ها متفاوت است. علاوه بر تفاوت در روند ثبت، شرکت‌های دانش‌بنیان از مزایای متنوعی نیز بهره‌مند هستند که می‌تواند به رشد و توسعه آن‌ها کمک کند.
یکی از مهم‌ترین مزایای شرکت‌های دانش‌بنیان، معافیت مالیاتی است که در صورت تحقق شرایط خاص، برای این شرکت‌ها فراهم می‌شود. این معافیت می‌تواند تأثیر زیادی بر کاهش هزینه‌ها و افزایش سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه داشته باشد. در این مقاله، به‌طور خاص به مقررات مالیاتی و معافیت‌های مربوط به شرکت‌های دانش‌بنیان خواهیم پرداخت. با استاد پلاس همراه باشید.
انواع مالیات شرکت های دانش بنیان
شرکت دانش‌بنیان چیست؟
شرکت دانش‌بنیان به شرکتی اطلاق می‌شود که دارایی اصلی آن دانش و فناوری بوده و در راستای گسترش اختراعات و نوآوری‌های علمی و فناوری فعالیت می‌کند. این شرکت‌ها عمدتاً در زمینه فناوری‌های پیشرفته، به ویژه در تولید نرم‌افزار و دیگر محصولات مبتنی بر فناوری‌های نوین، فعالیت می‌کنند.
وجود شرکت‌های دانش‌بنیان به عنوان یک پل ارتباطی بین علم و ثروت، به توسعه اقتصاد دانش‌محور کمک کرده و به استفاده بهینه از امکانات دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی کمک می‌کند. اهداف اصلی این شرکت‌ها شامل تجاری‌سازی نتایج تحقیقات، تولید کالاها و خدمات با ارزش افزوده بالا و توسعه اختراعات و نوآوری‌ها است.
انواع شرکت‌های دانش‌بنیان
شرکت‌های دانش‌بنیان به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند:
- شرکت‌هایی با مالکیت اعضای هیئت‌علمی: اگر سهم دانشگاه در شرکت کمتر از ۵۰ درصد باشد، این شرکت به‌عنوان دانش‌بنیان خصوصی شناخته می‌شود.
- شرکت‌هایی با مالکیت دانشگاه‌ها: اگر سهم دانشگاه ۵۰ درصد یا بیشتر باشد، شرکت به‌عنوان دانش‌بنیان دولتی شناخته می‌شود.
حوزه مالیاتی شرکت‌های دانش‌بنیان
شرکت‌های دانش‌بنیان به دو سطح نوع ۱ و نوع ۲ تقسیم می‌شوند. هر یک از این سطوح به دو دسته نوپا و تولیدی نیز تقسیم می‌شود. تفاوت این دو سطح عمدتاً در نوع محصولات و خدماتی است که ارائه می‌دهند. محصولات سطح ۱ شامل کالاهایی با ارزش‌افزوده بالا و پیچیدگی فنی زیاد هستند، در حالی که محصولات سطح ۲ معمولاً از پیچیدگی کمتری برخوردارند.
شرایطی که شرکت های دانش بنیان باید داشته باشند:
از جمله مهم‌ترین شرایطی که برای این شرکت‌ها در نظر گرفته شده، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- شرکت باید حداقل یک محصول را بر اساس فهرست کالاها و خدمات تعیین‌شده در حوزه دانش‌بنیان ارائه دهد.
- شرکت باید حداقل ۵۰ درصد از هزینه‌های خود را به تحقیق و توسعه محصول اختصاص دهد و برنامه‌ای برای توسعه آن ارائه کند.
- بیش از نیمی از نیروی انسانی شرکت باید تخصص کامل در زمینه موضوع محصول یا خدمت دانش‌بنیان داشته باشد.
- آخرین درآمد ابرازی در اظهارنامه مالیاتی شرکت نباید کمتر از ۵ میلیارد تومان باشد.
- ارائه برنامه رشد آینده شرکت و تأیید آن توسط دبیرخانه الزامی است.
- شرکت باید قرارداد رسمی پژوهشی با مراکز دولتی و سایر مراکز معتبر داشته باشد.
شرایطی که شرکت های دانش بنیان برای معافیت باید داشته باشند:
از جمله مهم‌ترین شرایطی که برای شرکت‌های دانش‌بنیان فناور در نظر گرفته شده، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- شرکت ملزم است حداقل یک کالا یا خدمت مشخص را مطابق با استانداردهای کالاهای مورد تأیید ارائه کند.
- میزان آخرین درآمد اظهار شده در اظهارنامه مالیاتی شرکت باید بیش از ۵۰ میلیارد ریال باشد.
- حداقل باید ۱۰ نیروی کار تمام‌وقت با پوشش بیمه‌ای در شرکت فعالیت داشته باشند.
- بیش از ۵۰ درصد فروش کل شرکت باید به محصولات یا خدمات دانش‌بنیان اختصاص داشته باشد (برای این شرایط تبصره‌های خاصی نیز منظور شده است).
- شرکت موظف است سالانه برنامه‌ای جهت رشد و توسعه خود به دبیرخانه مربوطه ارائه دهد.
انواع معافیت‌های مالیاتی شرکت‌های دانش‌بنیان:
از جمله معافیت‌های مالیاتی شرکت‌های دانش‌بنیان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
۱. معافیت مالیات بر عملکرد شرکت‌های دانش‌بنیان:
شرکت‌های دانش‌بنیان و شرکت‌های مستقر در پارک‌های علم و فناوری بر اساس مواد ۳ و ۹ آیین‌نامه اجرایی «قانون حمایت از شرکت‌ها و مؤسسات دانش‌بنیان و تجاری‌سازی نوآوری‌ها و اختراعات» مشمول معافیت مالیاتی نامحدود و بر اساس ماده ۱۰۵ قانون، معاف از مالیات‌های مستقیم هستند.
با این حال، تنها فروش کالاها یا خدماتی از شرکت که واجد شرایط دانش‌بنیان باشند، از این معافیت بهره‌مند خواهد شد. به عنوان مثال، اگر یک شرکت ۱۰ محصول بفروشد ولی تنها ۳ محصول آن‌ها واجد شرایط باشند، صرفاً فروش و سود حاصل از آن ۳ محصول تحت پوشش معافیت قرار خواهد گرفت. همچنین لازم به ذکر است که حداکثر مدت‌زمان استفاده از این معافیت برای هر شرکت تا ۱۵ سال تعیین شده است. البته بر اساس ماده ۹ قانون مذکور و رأی شماره ۲۰۰۴ دیوان عدالت اداری مورخ ۲۶/۱۲/۱۳۹۹، شرکت‌های دانش‌بنیانی که در پارک‌های علم و فناوری مستقر هستند، به مدت ۲۰ سال از پرداخت مالیات بر درآمد مشمول مالیات خود معاف خواهند بود.
به منظور اخذ معافیت مالیاتی، محصولات این شرکت‌ها باید به صورت سالانه تأیید شوند؛ به این معنا که فقط در همان سال قابلیت استفاده از معافیت وجود دارد. توجه به این نکته ضروری است که کلیه تسهیلات مربوطه فقط شامل مالیات عملکرد (مطابق ماده ۱۰۵ ق.م.م) بوده و برای سایر موارد مانند مالیات نقل و انتقال خودرو یا ملک، مالیات بر درآمد اتفاقی و… امکان دریافت معافیت مالیاتی وجود ندارد.
۲. معافیت مالیات حقوق شرکت‌های دانش‌بنیان
سازمان مالیاتی به منظور حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان مستقر در پارک‌های علم و فناوری، امتیاز ویژه‌ای را در نظر گرفته است. بر اساس رأی شماره ۱۰۶۱۸۲ مورخ ۲۷/۰۳/۱۴۰۲، حقوق کارکنان واحدهای پژوهش، فناوری و مهندسی مستقر در پارک‌های علم و فناوری معاف از مالیات خواهد بود. این معافیت شامل شرکت‌های دانش‌بنیانی که خارج از پارک‌های علم و فناوری فعالیت دارند، نخواهد شد.
۳. معافیت مالیات بر ارزش افزوده شرکت‌های دانش‌بنیان
در ماده ۹ قانون دائمی مالیات بر ارزش افزوده (معافیت‌های قانون مالیات بر ارزش افزوده)، اشاره‌ای به شرکت‌ها و مؤسسات دانش‌بنیان نشده است؛ بنابراین، تنها در صورتی که شرکت‌های دانش‌بنیان به تولید کالاها یا خدمات معاف از مالیات بر ارزش افزوده، نظیر دارو، مشغول باشند، از الزامات ثبت‌نام و تکالیف مربوط به مالیات بر ارزش افزوده معاف خواهند بود.
برای اطلاع بیشتر درباره مالیات و اظهارنامه های مالیاتی از ای لینک دیدن نمایید: دوره استادی اظهارنامه مالیاتی
معافیت مالیاتی شرکت‌های غیرمستقر در پارک علم و فناوری:
شرکت‌های دانش‌بنیان سطح ۱ (اعم از نوپا و تولیدی) که خارج از پارک‌های علم و فناوری فعالیت می‌کنند نیز از معافیت مالیاتی بهره‌مند خواهند شد. این معافیت تنها برای درآمدهای حاصل از فعالیت‌های تحقیق و توسعه و تجاری‌سازی محصولات دانش‌بنیان قابل اعمال است.
بیمه و حمایت‌های دیگر:
علاوه بر معافیت‌های مالیاتی، شرکت‌های دانش‌بنیان می‌توانند از معافیت گمرکی برای واردات تجهیزات سرمایه‌ای و نیز معافیت بیمه‌ای بهره‌مند شوند. به‌عبارت دیگر، قراردادهای این شرکت‌ها در زمینه تولید کالاها و خدمات دانش‌بنیان از پرداخت حق بیمه معاف هستند. همچنین، امکان گذراندن دوره خدمت سربازی به‌صورت امریه در این شرکت‌ها نیز وجود دارد.
فرآیند اعطای معافیت مالیاتی:
معافیت مالیاتی سالانه به‌وسیله معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و کارگروه‌های ارزیابی بررسی می‌شود. شرکت‌ها باید درخواست‌های خود را حداکثر تا تاریخ معین به کارگروه ارسال کنند و تنها پس از تأیید فعالیت‌های خود می‌توانند از این معافیت بهره‌مند شوند.
با توجه به اهمیت روزافزون شرکت‌های دانش‌بنیان و نقش آن‌ها در توسعه اقتصادی کشور، آگاهی از قوانین و مقررات مربوط به این شرکت‌ها و بهره‌مندی از مزایای موجود می‌تواند به رشد و پایداری آن‌ها کمک شایانی کند.
