همه چیز درباره گذرنامه زیارتی سال 1405
9دقیقه
آنچه در این مقاله می‌خوانید [پنهان‌سازی]
در آستانهٔ فرارسیدن اربعین حسینی، یکی از دغدغه‌های اصلی زائران، تهیهٔ گذرنامهٔ معتبر برای ورود به کشور عراق است. هرساله هزاران نفر از عاشقان اباعبدالله‌الحسین علیه‌السلام در روزهای منتهی به این مراسم باشکوه، با سؤالات متعددی دربارهٔ نحوهٔ دریافت پاسپورت زیارتی، مدارک لازم، هزینه‌ها و زمان صدور روبه‌رو می‌شوند.
در این مقاله از استاد پلاس، کوشیده‌ایم تا با زبانی روشن و ساختاری گام‌به‌گام، تمامی روش‌های ثبت‌نام گذرنامهٔ اربعین، شرایط اختصاصی گروه‌های مختلف، و راه‌های پیگیری وضعیت آن را تشریح کنیم تا زائران محترم با آگاهی و آرامش خاطر بیشتری برای این سفر روحانی آماده شوند.
گذرنامهٔ زیارتی چیست و چه تفاوتی با پاسپورت معمولی دارد؟
گذرنامهٔ زیارتی یا پاسپورت اربعین، نوعی مدرک مسافرتی است که به‌طور ویژه برای سفر به عراق و شرکت در راهپیمایی اربعین صادر می‌شود. مهم‌ترین ویژگی این گذرنامه، سرعت بالای صدور آن است؛ درحالی‌که دریافت یا تمدید پاسپورت معمولی ممکن است دو تا سه هفته زمان ببرد، گذرنامهٔ زیارتی معمولاً ظرف ۷۲ ساعت (و در ایام اوج، حتی کمتر از دو روز) در اختیار متقاضی قرار می‌گیرد. هزینهٔ صدور این گذرنامه نیز به‌مراتب پایین‌تر از پاسپورت عادی است و در سال ۱۴۰۵ مبلغ ۱۱۵ هزار تومان تعیین شده است.
با این حال، باید توجه داشت که گذرنامهٔ زیارتی عمدتاً برای ماه‌های محرم و صفر اعتبار دارد و در سایر ایام سال، برای سفر به عراق یا دیگر کشورها قابل‌استفاده نیست. همچنین، بر اساس توافقات ایران و عراق، حداقل اعتبار موردنیاز برای ورود به خاک عراق در ایام اربعین، شش ماه تعیین شده است؛ بنابراین زائرانی که گذرنامه‌شان کمتر از این مدت اعتبار دارد، حتماً باید نسبت به دریافت گذرنامهٔ جدید یا تمدید آن اقدام کنند.
روش‌های ثبت‌نام گذرنامهٔ زیارتی
برای دریافت پاسپورت اربعین، سه راه اصلی پیش روی متقاضیان قرار دارد که هرکدام بسته به شرایط زمانی، مکانی و دسترسی به اینترنت، می‌تواند گزینهٔ مناسبی باشد. این روش‌ها عبارت‌اند از: مراجعهٔ حضوری به ادارهٔ گذرنامه، ثبت‌نام از طریق سامانهٔ سخا، و درخواست غیرحضوری از طریق اپلیکیشن «پلیس من».
۱. ثبت‌نام حضوری در ادارهٔ گذرنامه
اگر به اینترنت دسترسی ندارید یا ترجیح می‌دهید فرایند را به‌صورت رودررو پیش ببرید، می‌توانید با همراه‌داشتن مدارک هویتی کامل، به ادارهٔ گذرنامه مراجعه کنید. در این روش، پس از تکمیل فرم درخواست و ثبت اطلاعات، هزینهٔ ۱۱۵ هزار تومانی پرداخت می‌شود و گذرنامهٔ شما حداکثر تا ۷۲ ساعت بعد صادر شده و از طریق پست به درب منزل ارسال می‌گردد.
نشانی ادارهٔ گذرنامه در تهران: ستارخان، شهرآرا، بین کوچهٔ کلیسا و نهم.
ساعت کاری این مرکز از شنبه تا چهارشنبه، ۷:۳۰ تا ۱۳:۳۰ و در روزهای پنج‌شنبه، ۷:۳۰ تا ۱۱:۳۰ است. بدیهی است که در روزهای منتهی به اربعین، این مراکز با افزایش ساعات کاری و حتی ارائهٔ خدمات در تعطیلات، می‌کوشند پاسخگوی حجم بالای متقاضیان باشند.
۲. ثبت‌نام اینترنتی از طریق سامانهٔ سخا
با توجه به ازدحام جمعیت در ادارات گذرنامه در ایام اربعین، بسیاری از زائران ترجیح می‌دهند از روش غیرحضوری و آنلاین استفاده کنند. سامانهٔ سخا که مخفف «سامانهٔ خدمات هوشمند انتظامی» است، بستری امن و کارآمد برای ثبت‌درخواست گذرنامهٔ زیارتی فراهم کرده است.
مراحل ثبت‌نام گذرنامه اربعین در سامانه سخا به صورت گام به گام
• گام اول: به وب‌سایت اصلی سامانهٔ سخا مراجعه کنید.
• گام دوم: در صفحهٔ ورود، کد ملی و رمز عبور خود را وارد کرده و وارد حساب کاربری‌تان شوید.
• گام سوم: اگر پیش‌تر در سامانه ثبت‌نام نکرده‌اید، نگران نباشید. می‌توانید از گزینهٔ «ورود با شمارهٔ همراه» استفاده کنید و از طریق درگاه پنجرهٔ ملی خدمات دولت هوشمند، بدون نیاز به ثبت‌نام جداگانه، وارد سامانه شوید.
• گام چهارم: پس از ورود موفق، به منوی سمت راست صفحه بروید و گزینهٔ «پلیس مهاجرت» را انتخاب کنید.
• گام پنجم: در زیرمجموعهٔ پلیس مهاجرت، روی گزینهٔ «گذرنامه» کلیک کنید.
• گام ششم: سپس گزینهٔ «درخواست صدور گذرنامهٔ زیارتی» را انتخاب نمایید.
• گام هفتم: در این مرحله، قوانین و ضوابط مربوط به صدور گذرنامهٔ زیارتی برای شما نمایش داده می‌شود. متن را با دقت مطالعه کنید.
• گام هشتم: پس از مطالعه، تیک عبارت «موافقم» را بزنید و روی دکمهٔ «تأیید» کلیک کنید.
• توجه مهم: برای عبور از این مرحله، اطلاعات هویتی و آدرس شما باید پیش‌تر در سامانه احراز شده باشد. در غیر این صورت، ابتدا نسبت به تکمیل و تأیید اطلاعات شخصی خود اقدام کنید.
• گام نهم: حالا فرم مشخصات فردی را تکمیل کنید. این شامل نام، نام خانوادگی، نام پدر، تاریخ تولد، کد ملی و دیگر اطلاعات درخواستی است.
• گام دهم: مدارک شناسایی خود را آپلود کنید:
تصویر کارت ملی
تصویر شناسنامه
یک قطعه عکس ۴×۳ جدید (با حجم کمتر از ۲۰۰ کیلوبایت)
• گام یازدهم: در انتها، هزینهٔ صدور گذرنامه به مبلغ ۱۱۵ هزار تومان را از طریق درگاه پرداخت اینترنتی واریز کنید.
• گام دوازدهم: پس از تأیید نهایی درخواست و واریز وجه، گذرنامهٔ زیارتی شما حداکثر ظرف سه روز کاری صادر شده و به آدرسی که در سامانه ثبت کرده‌اید، از طریق پست ارسال خواهد شد.
همه چیز درباره گذرنامه زیارتی سال 1405
درخواست گذرنامه زیارتی از طریق اپلیکیشن پلیس من
اپلیکیشن «پلیس من» که نسخهٔ وب آن نیز در آدرس police-man.ir در دسترس است، روشی دیگر برای ثبت‌درخواست غیرحضوری محسوب می‌شود. این روش دروازهٔ ورود به سامانهٔ سخا را هموارتر می‌کند و برای کاربرانی که با اپلیکیشن‌های موبایل راحت‌تر هستند، گزینه‌ای ایده‌آل به شمار می‌رود.
برای استفاده از این روش، کافی است:
- اپلیکیشن پلیس من را روی گوشی همراه نصب کنید.
- از منوی اصلی، گزینهٔ «پلیس گذرنامه و اماکن» را انتخاب کنید.
- سپس روی «صدور گذرنامه» کلیک نمایید.
- در این مرحله، به‌طور خودکار به سامانهٔ سخا هدایت می‌شوید و مابقی مراحل، دقیقاً مشابه روش قبل خواهد بود.
مدارک لازم برای دریافت گذرنامه زیارتی سال 1405
برای ثبت‌نام غیرحضوری، تنها تکمیل اطلاعات هویتی و بارگذاری یک عکس مناسب و مدارک شناسایی با حجم استاندارد کافی است. اما اگر روش حضوری را انتخاب می‌کنید، بهتر است مدارک زیر را به‌همراه داشته باشید:
- اصل شناسنامه و کارت ملی
- یک قطعه عکس ۴×۳ جدید و منطبق با استانداردهای پلیس
- گذرنامهٔ قبلی (در صورت تمدید)
- کارت پایان خدمت یا کارت معافیت برای آقایان
- گواهی اشتغال به تحصیل برای دانشجویان یا محصلان
- رضایت‌نامهٔ پدر برای دختران مجرد زیر ۱۸ سال و نیز برای تمامی افراد زیر ۱۸ سال
شرایط اختصاصی برای گروه‌های خاص
زنان متاهل:
بر اساس قوانین موجود، همهٔ زنان متاهل برای دریافت گذرنامه باید اجازهٔ همسر خود را داشته باشند. اما نکتهٔ مهم این است که برای دریافت گذرنامهٔ زیارتی، نیازی به ارائهٔ اجازه‌نامهٔ محضری نیست. بانوان متاهل می‌توانند با حضور همسر خود در ادارهٔ گذرنامه، فرایند را تکمیل کنند. در روش غیرحضوری نیز همسر باید از طریق سامانه، رضایت خود را با وارد کردن رمز تصدیق و شناسهٔ یکتای درج‌شده در بالای وکالت‌نامه، اعلام نماید. اگر خانمی پیش‌تر اذن همسر را برای خروج از کشور دریافت کرده باشد، نیازی به تکرار این مجوز نیست، مگر اینکه همسر رضایت خود را پس گرفته باشد.
افراد زیر ۱۸ سال:
ثبت‌نام گذرنامهٔ زیارتی برای کودکان و نوجوانان زیر ۱۸ سال، صرفاً توسط پدر یا قیم قانونی آنان انجام می‌شود. این درخواست می‌تواند از طریق اپلیکیشن «پلیس من» یا حضوری در ادارات پلیس گذرنامه ثبت گردد.
مشمولان و سربازان:
برای خروج از کشور، داشتن کارت پایان خدمت یا معافیت برای مردان الزامی است، اما برای سفر اربعین، مشمولانی که غیبت سربازی ندارند، می‌توانند از طریق اپلیکیشن پلیس من و بدون نیاز به پرداخت وثیقه، اقدام به دریافت گذرنامهٔ زیارتی کنند. لازم به تأکید است که مشمولان غایب، حتی در صورت داشتن گذرنامه، ممنوع‌الخروج هستند و هیچ‌گونه مجوزی برای آنان صادر نخواهد شد. دانشجویان، دانش‌آموزان و طلاب نیز مشمول این تسهیلات بوده و می‌توانند بدون وثیقه برای سفر اربعین اقدام نمایند.
اتباع خارجی مقیم ایران:
اتباع خارجی دارای کد یکتای معتبر، برای حضور در مراسم اربعین باید پیش از مراجعه به مرز، «سند خادم» دریافت کنند. این سند به‌صورت حضوری از دفاتر خدمات اشتغال و اقامت یا از طریق سامانهٔ «سهما» قابل دریافت است. هزینهٔ کل این فرایند در ثبت‌نام غیرحضوری ۲۴۰ هزار تومان و در ثبت‌نام حضوری ۲۵۰ هزار تومان برآورد شده است. مرزهای تعیین‌شده برای اتباع مقیم، شلمچه و برای اتباع غیرمقیم افغانستانی و پاکستانی، مرز چذابه است. تأکید شده که در خود مرز، هیچ‌گونه سند یا برگ ترددی صادر نمی‌شود و اتباع غیرمجاز در صورت مراجعه به مرز، بازداشت و به کشور مبدأ بازگردانده می‌شوند.
روش‌های پیگیری وضعیت گذرنامهٔ زیارتی
اگر بیش از پنج روز از ثبت‌نام شما گذشته و هنوز گذرنامه‌تان را دریافت نکرده‌اید، می‌توانید از راه‌های زیر وضعیت آن را استعلام کنید:
۱. استعلام از طریق اپلیکیشن پلیس من
در این اپلیکیشن، گزینهٔ «استعلام گذرنامه» فعال است. با انتخاب این گزینه و وارد کردن کد ملی، پس از پرداخت ۲۰ هزار تومان از کیف پول برنامه، وضعیت دقیق گذرنامه برای شما نمایش داده می‌شود.
۲. پیگیری از طریق سامانهٔ رهگیری مرسولات سازمانی پست
با مراجعه به سامانهٔ رهگیری مرسولات سازمانی ادارهٔ پست، در بخش نوع سند، «گذرنامه» را انتخاب کرده و کد ملی خود را وارد نمایید. در صورت ارسال گذرنامه، اطلاعات مربوط به مرسوله برای شما قابل‌مشاهده خواهد بود.
۳. تماس با شمارهٔ گویای ۱۹۳
این شماره که مربوط به سازمان پست است، به‌عنوان خط ویژهٔ پیگیری گذرنامهٔ زیارتی در نظر گرفته شده است. پس از برقراری تماس، گزینهٔ ۲ را انتخاب کرده و سپس کد ملی خود را به‌همراه # وارد کنید تا از آخرین وضعیت گذرنامه‌تان مطلع شوید. این خدمات به‌صورت شبانه‌روزی در دسترس است.
شرایط ویژهٔ مفقودی گذرنامه
بر اساس اعلام رئیس پلیس گذرنامه فراجا، در ایام اربعین، محدودیت ۲۰ روزه برای اعلام فقدان گذرنامه برداشته شده است. بدین معنا که اگر گذرنامهٔ زیارتی خود را گم کرده‌اید، ابتدا باید مفقودی آن را ثبت و اعلام کنید و سپس پس از گذشت چند ساعت، می‌توانید درخواست صدور مجدد دهید. اما در صورت نیاز به دریافت گذرنامهٔ بین‌المللی، حضور حضوری الزامی است و توصیه می‌شود هرچه سریع‌تر اقدام به ثبت مفقودی نمایید تا فرایند صدور تسریع گردد.
هزینه‌ها، اعتبار و نکات تکمیلی
هزینهٔ صدور پاسپورت اربعین در سال ۱۴۰۵ همچون سال گذشته، مبلغ ۱۱۵ هزار تومان تعیین شده است.
اعتبار گذرنامهٔ زیارتی پنج سال است و برای سفر به عراق در ایام اربعین، حداقل اعتبار موردنیاز یک ماه (و بر اساس توافقات جدید، ترجیحاً شش ماه) تعیین شده است.
گذرنامهٔ زیارتی به‌صورت فردی صادر می‌شود و امکان صدور گروهی برای آن وجود ندارد.
برای تمدید پاسپورت زیارتی می‌توان به مراکز پلیس +۱۰ مراجعه کرد، اما دریافت گذرنامهٔ جدید صرفاً از طریق سامانهٔ سخا، اپلیکیشن پلیس من یا مراجعهٔ حضوری امکان‌پذیر است.
پس از دریافت گذرنامه، بیمهٔ اربعین را فراموش نکنید
پس از صدور و دریافت گذرنامهٔ زیارتی، ثبت‌نام در سامانهٔ سماح برای تمامی زائران اجباری است. داشتن پاسپورت فعال، شرط اصلی ثبت‌نام در این سامانه محسوب می‌شود. با دریافت کد رهگیری از سماح، امکان دریافت ارز اربعین نیز برای شما فراهم می‌شود. همچنین تهیهٔ بیمهٔ مسافرتی، یکی از ملزومات این سفر است و هرچند بیمهٔ پایه در سامانهٔ سماح ارائه می‌شود، اما پیشنهاد می‌شود برای پوشش کامل‌تر و آرامش خاطر بیشتر، بیمهٔ تکمیلی اربعین را با پوشش‌های وسیع‌تر و هزینهٔ ۶ تا ۴۰ هزار تومانی از طریق سامانه‌های معتبر تهیه نمایید.
جمع‌بندی
گذرنامهٔ زیارتی اربعین، یک فرصت ارزشمند برای زائرانی است که به دلایل مختلف فرصت کافی برای دریافت پاسپورت معمولی ندارند. سرعت صدور، هزینهٔ پایین و سهولت ثبت‌نام غیرحضوری، این نوع مدرک را به گزینه‌ای محبوب در میان زائران تبدیل کرده است. با این حال، آگاهی از شرایط اختصاصی، مدارک موردنیاز و روش‌های پیگیری، نقشی کلیدی در جلوگیری از سردرگمی و اتلاف وقت دارد. امید است که با بهره‌گیری از راهنماهای ارائه‌شده در این مقاله، همهٔ دلدادگان به سیدالشهدا علیه‌السلام بتوانند با آمادگی کامل و خاطری آسوده، در این حماسهٔ عظیم معنوی شرکت کنند و از فیض زیارت کربلای معلی بهره‌مند گردند.
