همه چیز درباره مالیات کارتخوان
10دقیقه
آنچه در این مقاله می‌خوانید [پنهان‌سازی]
مالیات کارتخوان یکی از موضوعات مهم و پرچالش در دنیای مالی و اقتصادی امروز است. با رشد روزافزون استفاده از کارتخوان‌ها و پرداخت‌های الکترونیکی، سوالات و ابهامات زیادی در زمینه مالیات بر درآمد حاصل از این نوع تراکنش‌ها به وجود آمده است.
در این مطلب، به بررسی ابعاد مختلف مالیات کارتخوان، قوانین و مقررات مربوطه، نحوه محاسبه مالیات، و تأثیرات آن بر کسب‌وکارها و مصرف‌کنندگان خواهیم پرداخت. همچنین، به تحلیل چالش‌ها و فرصت‌های پیش روی کسب‌وکارها در این زمینه خواهیم پرداخت تا بتوانیم درک بهتری از اهمیت و ضرورت رعایت قوانین مالیاتی در دنیای دیجیتال امروز به دست آوریم. با استاد پلاس همراه باشید.
همه چیز درباره مالیات کارتخوان
مالیات کارتخوان چیست؟
مالیات کارتخوان یکی از انواع مالیات‌های مستقیم است که بر تراکنش‌های دستگاه‌های پوز تعلق می‌گیرد و توسط سازمان امور مالیاتی کشور اخذ می‌شود. این مالیات به عنوان یکی از منابع درآمدی دولت محسوب می‌شود. لازم به ذکر است که این نوع مالیات بر اساس نوع فعالیت و میزان درآمد مشاغل و کسب‌وکارها محاسبه می‌شود؛ بنابراین برای آگاهی از میزان آن، ابتدا باید به نوع فعالیت توجه کرد.
مالیات کارتخوان باید توسط صاحبان مشاغل و کسب‌وکارها به صورت ماهانه پرداخت شود. در صورت عدم پرداخت، این افراد مشمول جریمه خواهند شد. به طور خلاصه می‌توان گفت که مالیات کارتخوان بر درآمد حاصل از تراکنش‌های دستگاه‌های کارتخوان تعلق می‌گیرد و باید توجه داشت که مالیات دستگاه‌های پوز براساس نوع شغل و میزان درآمد سالیانه محاسبه می‌شود.
در سال ۱۳۹۸، “قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان” در کشور ما تصویب شد. طبق ماده ۱۱ این قانون، مجلس شورای اسلامی بانک مرکزی را مکلف کرد که از سال ۱۴۰۰ مشخصات تمامی اشخاصی که کارتخوان، دستگاه پوز بانکی و درگاه پرداخت الکترونیک دارند را به سازمان امور مالیاتی ارسال کند.
به این ترتیب، برای تمامی افرادی که پیش از این کارتخوان و درگاه پرداخت الکترونیک داشتند، پرونده مالیاتی تشکیل شد و با پیامک به آن‌ها اطلاع‌رسانی گردید. همچنین، تمامی افرادی که از سال ۱۴۰۰ به بعد درخواست دریافت دستگاه پوز یا درگاه پرداخت اینترنتی دارند، باید ابتدا پرونده مالیاتی تشکیل دهند.
طبق بند ۹ این بخشنامه، موارد زیر به‌طور خاص از مالیات کارتخوان معاف هستند:
- تراکنش‌های بانکی اعضای هیئت‌مدیره و سهامداران اشخاص حقوقی: این تراکنش‌ها تنها در صورتی مشمول مالیات می‌شوند که به‌عنوان درآمد محسوب شوند.
- دریافت و پرداخت‌های مرتبط با حق شارژ: این نوع تراکنش‌ها به‌عنوان هزینه‌های عملیاتی تلقی می‌شوند و از مالیات معاف هستند.
- دریافت و پرداخت‌ها به حساب بستگان: این تراکنش‌ها در صورتی که به‌عنوان هدیه یا کمک مالی نباشند، مشمول مالیات نمی‌شوند.
- تسهیلات بانکی دریافتی: وام‌ها و تسهیلات مالی که به‌منظور تأمین مالی فعالیت‌های اقتصادی دریافت می‌شوند، از مالیات معاف هستند.
- انتقال بین حساب‌های شخصی: این نوع انتقالات به‌عنوان جابه‌جایی وجوه تلقی می‌شود و مشمول مالیات نخواهد بود.
- انتقال بین حساب‌های شرکا در مشاغل مشارکتی: این تراکنش‌ها به‌عنوان تسویه حساب داخلی در نظر گرفته می‌شوند و از مالیات معاف هستند.
- تنخواه‌های واریزی به حساب اشخاص توسط کارفرما با تأیید کارفرما: این وجوه به‌عنوان هزینه‌های کاری محسوب شده و مشمول مالیات نمی‌شوند.
- دریافت و پرداخت‌های سهامداران و اعضای هیئت‌مدیره که در دفاتر شخص حقوقی ثبت شده‌اند: این تراکنش‌ها در صورتی که در حساب‌های دریافتی و پرداختی ثبت شده باشند، از مالیات معاف خواهند بود.
- قرض و ودیعه دریافتی و پرداختی: وجوهی که به‌صورت قرض و ودیعه منتقل می‌شوند، مشمول مالیات نیستند.
- وجوه دریافتی ناشی از جبران خسارت: این نوع وجوه به‌عنوان جبران هزینه‌های غیرمترقبه تلقی می‌شوند و از مالیات معاف هستند.
- انتقال بین حساب‌های بانکی در صورتی که مربوط به درآمد نباشد: این انتقالات به‌عنوان جابه‌جایی وجوه تلقی می‌شوند و مالیات بر آن‌ها اعمال نمی‌شود.
- مبالغ دریافتی و پرداختی به‌عنوان واسط: در صورتی که ماهیت درآمدی این وجوه توسط اداره امور مالیاتی اثبات نشود، مشمول مالیات نمی‌شوند.
- تراکنش‌های بانکی با ماهیت درآمدی که معاف از مالیات هستند: این تراکنش‌ها ممکن است به دلیل رعایت برخی مقررات از پرداخت مالیات معاف باشند.
- تراکنش‌های بانکی که قبلاً در محاسبه مالیات منظور شده‌اند: این موارد نیازی به محاسبه مجدد مالیات ندارند.
با توجه به این توضیحات، افراد و کسب‌وکارها باید با دقت و آگاهی بیشتری به تراکنش‌های بانکی خود نگاه کنند تا از مشکلات مالیاتی احتمالی جلوگیری نمایند. همچنین، مشاوره با کارشناسان مالیاتی می‌تواند در درک بهتر قوانین و بخشنامه‌ها کمک‌کننده باشد.
مالیات کارتخوان به چه مواردی بستگی دارد؟
مالیات کارتخوان معمولاً بر اساس درصدی از مبلغ تراکنش‌های انجام شده با کارتخوان تعیین می‌شود. این درصد معمولاً توسط دولت یا مراجع مالیاتی مشخص می‌شود و ممکن است در هر کشور و حتی در برخی صنایع متفاوت باشد. برای پاسخ مناسب به این سؤال، بهتر است ابتدا مواردی را بررسی کنیم که به ما کمک می‌کند تا بهترین پاسخ را در مورد مالیات کارتخوان بیابیم.
۱. تعیین نوع فعالیت
اولین موردی که باید مورد بررسی قرار گیرد، این است که دستگاه کارتخوان شما برای چه نوع فعالیتی استفاده می‌شود. به عنوان مثال، ضریب مالیاتی یک سوپرمارکت و یک پزشک قطعاً متفاوت خواهد بود.
۲. تعیین ضریب مالیاتی
برای اینکه بتوانید ذهنیتی درست از ضرایب مالیاتی و ارتباط آن با نوع شغل خود در خصوص مالیات کارتخوان پیدا کنید، باید به این نکته توجه کنید که سازمان امور مالیاتی بر اساس دفترچه ضرایبی که دارد، میزان مالیات را تعیین می‌کند. این دفترچه ضرایب در دسترس عموم قرار دارد و می‌توانید آن را در سایت سازمان امور مالیاتی بررسی کنید تا ضریب فروش خود را ارزیابی نمایید.
۳. تعیین گروه مشاغل
در مورد مالیات کارتخوان، مشاغل گروه دوم و سوم (براساس آیین‌نامه ماده ۹۵ و تبصره ماده ۱۰۰ قانون مالیات‌های مستقیم) که اسناد و مدارکی برای ارائه ندارند یا مستندات آن‌ها ناقص است و از طرفی از نگهداری دفاتر معاف شده‌اند، میزان فروش آن‌ها بر اساس یک ضریب محاسبه و مبلغ مالیات آن‌ها تعیین می‌شود. برای روشن شدن بیشتر، باید تبصره ماده ۱۰۰ را یادآور شد.
نحوه محاسبه مالیات کارتخوان (حساب‌های بانکی):
محاسبه مالیات کارتخوان در ۵ مرحله زیر انجام می‌شود که هر یک به تفصیل بررسی می‌شود:
۱. کشف مبلغ فروش یا درآمد
به‌طور پیش‌فرض، کل وجوه واریز شده به حساب‌های بانکی (به جز وجوه انتقالی بین حساب‌های بانکی شخص، سود سپرده بانکی و یارانه‌ها) به عنوان فروش یا درآمد شخص تلقی می‌شود. اگر بخشی از وجوه واریز شده منشأ معاف یا غیرتجاری دارند، شخص باید مستندات مربوطه را به ممیز مالیاتی ارائه دهد تا از جمع واریزی‌ها کسر شود. عدد نهایی پس از بررسی وجوه واریز شده، به عنوان فروش شخص در نظر گرفته می‌شود.
۲. کشف سود فعالیت
پس از آن، باید بررسی کنید که وجوه دریافتی بابت فروش چه کالا یا خدماتی بوده است. سپس، ضریب سود فعالیت را از جدول سود فعالیت که در وب‌سایت سازمان امور مالیاتی بارگذاری شده است، پیدا کنید.
۳. محاسبه درآمد مشمول مالیات
از حاصل‌ضرب عدد فروش خالص به‌دست آمده در مرحله ۱ در ضریب مالیاتی مرحله ۲، درآمد مشمول مالیات به‌دست می‌آید.
۴. کسر معافیت
اگر شخص به‌صورت انفرادی فعالیت کرده و مشمول معافیت ماده ۱۰۱ باشد، این معافیت از درآمد مشمول مالیات کسر می‌شود. توجه داشته باشید که اگر اظهارنامه مالیاتی ارسال شده باشد، این معافیت به شخص تعلق نخواهد گرفت.
۵. محاسبه مالیات با استفاده از نرخ مالیاتی
اگر حساب بانکی مربوط به مشاغل باشد (چه شخصی و چه مشارکتی)، مالیات با نرخ ماده ۱۳۱ محاسبه می‌شود. در صورتی که حساب بانکی مربوط به اشخاص حقوقی باشد، مالیات با نرخ ۲۵ درصد مندرج در ماده ۱۰۵ محاسبه می‌شود. نرخ مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی طبق ماده ۱۳۱ قانون مالیات‌های مستقیم به‌صورت زیر محاسبه می‌شود:
- تا ۲۰۰ میلیون تومان در یک سال: ۱۵٪
- نسبت به مازاد ۲۰۰ میلیون تومان تا ۴۰۰ میلیون تومان: ۲۰٪
- نسبت به مازاد ۴۰۰ میلیون تومان: ۲۵٪
بنابراین، اگر درآمد شخصی که دستگاه کارتخوان به نام او است، بالاتر از ۴۰۰ میلیون تومان در سال باشد، نرخ مالیات بر درآمد او ۲۵٪ خواهد بود. این نرخ‌ها بر اساس درآمد سالانه از فعالیت‌های شغلی، از جمله تراکنش‌های انجام‌شده توسط دستگاه کارتخوان، تعیین می‌شوند.
استعلام مالیات کارتخوان با کد ملی:
برای استعلام مالیات کارتخوان با کد ملی، مراحل زیر را دنبال کنید:
۱. به وب‌سایت سازمان امور مالیاتی کشور به آدرس my.tax.gov.ir مراجعه کنید. اگر تاکنون از خدمات سامانه سازمان مالیات استفاده نکرده‌اید، ابتدا باید در این سامانه ثبت‌نام کنید.
۲. اگر قبلاً در سایت ثبت‌نام کرده‌اید، اطلاعات خود را در بخش ورود اطلاعات وارد کنید. اگر شخص حقیقی هستید، کد ملی و اگر شخص حقوقی هستید، شناسه یکتای شرکت را وارد کنید.
۳. پس از ثبت اطلاعات، یک شماره ۶ رقمی برای شما پیامک می‌شود که باید در کادر مربوطه وارد کنید.
۴. پس از ورود به سایت (کارپوشه مودیان)، از منوی سمت راست گزینه «ساماندهی پذیرنده‌های بانکی» را انتخاب کنید. در این صفحه، کارتخوانی که به نام خود تهیه کرده‌اید را مشاهده خواهید کرد. اگر کارتخوان را در ردیف اول مشاهده می‌کنید، یعنی آن را به پرونده الصاق نکرده‌اید. زیر ردیف کارتخوان دو گزینه «الصاق به پرونده» و «درخواست غیرفعال‌سازی» وجود دارد. با انتخاب گزینه «الصاق»، آن را به سامانه مودیان اضافه کرده و سپس پرونده مالیاتی خود را مدیریت کنید.
۵. حال می‌توانید با انتخاب گزینه «درخواست‌ها» و سپس «استعلام بدهی مالیاتی»، مالیات دستگاه پوز خود را مشاهده کنید.
مشاغل معاف از مالیات کارتخوان:
مشاغل معاف از مالیات کارتخوان به مشاغل کوچک و متوسطی اطلاق می‌شود که به دلیل محدودیت‌های درآمدی و در راستای حمایت از کسب‌وکارهای محلی، از پرداخت مالیات معاف شده‌اند. این معافیت‌ها به منظور تسهیل فعالیت اقتصادی و کمک به رونق کسب‌وکارها در شرایط اقتصادی دشوار طراحی شده‌اند. لیست مشاغل معاف از مالیات کارتخوان شامل ۱۶ شغل به شرح زیر است:
- سوپرمارکت‌ها: فروشگاه‌های کوچک محلی که مواد غذایی و محصولات روزمره را ارائه می‌دهند.
- داروخانه‌ها: مراکز فروش دارو و محصولات بهداشتی که به تأمین سلامت جامعه کمک می‌کنند.
- مراکز درمانی: شامل کلینیک‌ها و بیمارستان‌ها که خدمات پزشکی و درمانی ارائه می‌دهند.
- نانوایی‌ها: واحدهای تولید نان و محصولات آردی که نقش مهمی در تأمین مواد غذایی دارند.
- جایگاه‌های سوخت اتوماتیک و دستی: مراکز تأمین سوخت خودروها که به حمل و نقل عمومی و خصوصی کمک می‌کنند.
- مدارس ابتدایی، راهنمایی، دبیرستان: مؤسسات آموزشی که به تربیت و آموزش نسل آینده می‌پردازند.
- حمل و نقل درون شهری و تاکسی: خدمات حمل و نقل عمومی که به تسهیل تردد شهروندان کمک می‌کند.
- فروشگاه‌های ساخت و فروش محصولات هنری: مراکز فروش آثار هنری و صنایع دستی که به ترویج فرهنگ و هنر محلی می‌پردازند.
- فروشگاه‌های فروش کتاب و محصولات رسانه‌ای: مکان‌هایی که به عرضه کتاب و رسانه‌های آموزشی و سرگرم‌کننده می‌پردازند.
- اشخاص و شرکت‌های مواد غیرمعدنی و نفتی: واحدهایی که به استخراج و فروش کالاهای غیرمعدنی و نفتی مشغول‌اند.
- روزنامه‌فروشی‌ها: مراکز توزیع روزنامه و نشریات که به اطلاع‌رسانی و فرهنگ‌سازی کمک می‌کنند.
- مؤسسات خیریه: نهادهایی که به ارائه خدمات اجتماعی و خیریه مشغولند و هدفشان کمک به نیازمندان است.
- دفاتر خدماتی مخابرات: مراکزی که خدمات ارتباطی و اینترنتی را به مشتریان ارائه می‌دهند.
- باشگاه‌ها و مؤسسات ورزشی: مکان‌هایی که به ترویج فعالیت‌های ورزشی و حفظ سلامت جسمی افراد می‌پردازند.
- شرکت‌های دانش بنیان نوع یک: شرکت‌هایی که به تحقیق و توسعه فناوری‌های نوین مشغول‌اند و نقش مهمی در اقتصاد دانش‌بنیان دارند.
- وجوه دولتی و قوه قضاییه: نهادهایی که به ارائه خدمات عمومی و قضایی مشغول هستند و به تأمین عدالت اجتماعی کمک می‌کنند.
سوالات متداول:
آیا استفاده از کارتخوان نیاز به ثبت نام مالیاتی دارد؟
بله، تمامی کسب‌وکارها و افرادی که از کارتخوان استفاده می‌کنند، موظف به ثبت نام در نظام مالیاتی هستند. این افراد باید در سامانه مالیاتی ثبت‌نام کنند و شماره اقتصادی دریافت نمایند.
مالیات بر درآمد حاصل از فروش با کارتخوان چگونه محاسبه می‌شود؟
مالیات بر درآمد حاصل از فروش با کارتخوان به درآمد کل کسب‌وکار مربوط می‌شود. این درآمد باید در اظهارنامه مالیاتی ذکر شده و بر اساس نرخ‌های مالیاتی تعیین‌شده توسط سازمان امور مالیاتی محاسبه گردد. در واقع، تمامی درآمدهای حاصل از فروش، چه از طریق کارتخوان و چه به صورت نقدی، مشمول مالیات هستند.
آیا عدم اعلام درآمدهای حاصل از کارتخوان عواقبی دارد؟
بله، عدم اعلام درآمدهای حاصل از کارتخوان می‌تواند عواقب قانونی به همراه داشته باشد. در صورت شناسایی عدم تطابق بین درآمدهای اعلام‌شده و اطلاعات موجود در سیستم مالیاتی، ممکن است مشمول جریمه مالیاتی، افزایش نرخ مالیات یا حتی پیگرد قانونی شوید. لذا توصیه می‌شود که همه درآمدها به صورت دقیق و صحیح اعلام شوند.
برای اطلاعات بیشتر پیشنهاد می کنیم از این صفحه دیدن نمایید: دوره استادی اظهارنامه مالیاتی
